بررسی قیمت، آلیاژ ضدسایش و دلایل خرابی
فلکه موتور آسانسور آکیش یکی از اجزای اصلی ماشین کششی آسانسور است که وظیفه انتقال نیروی موتور به سیمبکسلها را بر عهده دارد. با چرخش فلکه و ایجاد اصطکاک کنترلشده میان شیارها و سیمبکسل، کابین و وزنه تعادل در جهت مخالف یکدیگر حرکت میکنند. به همین دلیل، جنس فلکه، کیفیت شیارها و نحوه نصب آن مستقیماً بر ایمنی، نرمی حرکت و طول عمر قطعات آسانسور اثر میگذارد.
فلکه موتور دائماً تحت فشار، اصطکاک و بارهای متغیر قرار دارد. اگر آلیاژ آن کیفیت کافی نداشته باشد یا شکل شیارها با قطر سیمبکسل هماهنگ نباشد، قطعه زودتر فرسوده میشود. عمیقشدن شیارها، لغزش سیمبکسل، لرزش کابین، ایجاد صدا و فرسودگی نامساوی سیمبکسلها از پیامدهای انتخاب فلکه نامناسب هستند.
هنگام خرید فلکه موتور آکیش نباید فقط به شباهت ظاهری یا قیمت قطعه توجه کرد. مدل دقیق موتور، قطر فلکه، تعداد و شکل شیارها، اندازه محور، قطر سیمبکسل، جنس آلیاژ و کیفیت ماشینکاری باید بررسی شوند. فلکهای که براساس مشخصات واقعی موتور انتخاب شده باشد، عملکرد مطمئنتری خواهد داشت و هزینه تعمیرات آینده را کاهش میدهد.
آکیش یا AKIŞ یکی از تولیدکنندگان شناختهشده تجهیزات حرکتی آسانسور در کشور ترکیه است. این مجموعه در شهر قونیه فعالیت دارد و انواع ماشینهای کششی گیربکسدار، موتورهای گیرلس، فلکهها، موتورهای الکتریکی و برخی دیگر از تجهیزات مورد استفاده در صنعت آسانسور را تولید میکند.
براساس اطلاعات رسمی شرکت، محصولات آکیش به بیش از ۴۰ کشور در پنج قاره صادر میشوند. این موضوع نشاندهنده حضور بینالمللی برند آکیش در بازار تجهیزات آسانسور است. این شرکت محصولات خود را در ظرفیتها و مشخصات مختلف عرضه میکند تا امکان استفاده از آنها در ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و پروژههای پرتردد فراهم شود.
موتورهای آکیش در دو گروه کلی گیربکسدار و گیرلس تولید میشوند. مدلهای گیربکسدار معمولاً دارای مجموعه چرخدنده، ماردون، الکتروموتور، ترمز و فلکه کششی هستند. در موتورهای گیرلس، نیروی موتور بدون استفاده از گیربکس به فلکه منتقل میشود.
تفاوت مدلها باعث میشود فلکه تمام موتورهای آکیش یکسان نباشد. قطر فلکه، تعداد شیار، اندازه سیمبکسل، ظرفیت بار و نوع اتصال در مدلهای مختلف تفاوت دارد. بنابراین هنگام سفارش فلکه باید مدل کامل موتور و اطلاعات روی پلاک آن ارائه شود.
فلکه کششی محل قرارگیری سیمبکسلهای آسانسور است. هنگامی که موتور شروع به کار میکند، فلکه میچرخد و نیروی لازم برای جابهجایی کابین را در اختیار سیمبکسلها قرار میدهد. عملکرد این سیستم به اصطکاک میان شیار فلکه و سطح سیمبکسل وابسته است.
اگر اصطکاک کمتر از مقدار موردنیاز باشد، سیمبکسل روی فلکه میلغزد. لغزش میتواند باعث حرکت نامنظم، اختلاف تراز کابین و سایش سطح شیار شود. اگر فشار واردشده به سیمبکسل بیش از حد باشد، رشتههای فولادی آن آسیب میبینند و عمر سیمبکسل کاهش پیدا میکند.
فرم شیار در ایجاد تعادل میان کشش و سایش اهمیت زیادی دارد. شیارهای U شکل، V شکل و انواع زیربریده ویژگیهای متفاوتی دارند. تغییر زاویه یا عمق شیار بدون محاسبه فنی میتواند میزان اصطکاک و فشار واردشده به سیمبکسل را تغییر دهد.
قبل از خرید یا سفارش ساخت فلکه موتور آسانسور آکیش، مشخصات زیر باید بهدقت بررسی شوند:
• مدل کامل موتور آکیش
• گیربکس یا گیرلس بودن موتور
• قطر بیرونی فلکه
• عرض و ضخامت فلکه
• تعداد شیارهای سیمبکسل
• شکل، عرض و عمق شیارها
• فاصله مرکز تا مرکز شیارها
• قطر سیمبکسل آسانسور
• قطر محل قرارگیری محور
• ابعاد خار، بوش یا پیچهای اتصال
• ظرفیت و سرعت آسانسور
• نسبت تعلیق سیستم
بهترین کار این است که تصویر واضح پلاک موتور همراه با عکسهای روبهرو، پشت و کنار فلکه برای فروشنده یا تولیدکننده ارسال شود. اگر پلاک موتور آسیب دیده یا اطلاعات آن خوانا نیست، استفاده از نمونه فیزیکی فلکه قبلی میتواند احتمال اشتباه را کاهش دهد.
اندازهگیری تقریبی با خطکش یا متر برای ساخت فلکه کافی نیست. قسمتهایی مانند قطر محور، عرض شیار و فاصله شیارها باید با کولیس و ابزار دقیق اندازهگیری شوند. اختلاف جزئی در این ابعاد میتواند باعث لقی، نصب نادرست یا تقسیم نامساوی بار میان سیمبکسلها شود.
قیمت فلکه موتور آسانسور آکیش ثابت نیست و پس از بررسی مشخصات فنی قطعه تعیین میشود. مدل موتور، قطر و وزن فلکه، تعداد شیارها، نوع آلیاژ و کیفیت ماشینکاری از مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت هستند.
فلکههای دارای قطر و ضخامت بیشتر به مواد اولیه بیشتری نیاز دارند. زمان ریختهگری و ماشینکاری چنین قطعاتی نیز معمولاً بیشتر است. وزن بالاتر فلکه میتواند هزینه حمل، جابهجایی و نصب را افزایش دهد.
تعداد و هندسه شیارها نیز روی قیمت اثر دارند. تراش شیارهای سفارشی، تنظیم زاویه مناسب و رعایت تلرانسهای دقیق به دستگاه مناسب و زمان بیشتری نیاز دارد. فلکهای که براساس نمونه فرسوده بازطراحی میشود نیز ممکن است هزینه اندازهگیری و تولید متفاوتی داشته باشد.
فلکه فابریک آکیش، نمونه وارداتی و فلکه تولید داخل باکیفیت دارای قیمتهای یکسانی نیستند. قیمت نمونههای وارداتی تحت تأثیر نرخ ارز، هزینه حمل، موجودی بازار و شرایط واردات قرار دارد. فلکه تولید داخل در صورتی که با آلیاژ مناسب و ماشینکاری دقیق ساخته شود، میتواند جایگزینی اقتصادی و قابلاعتماد باشد.
ارزان بودن فلکه نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد. فلکه بیکیفیت ممکن است پس از مدت کوتاهی دچار سایش شود و به سیمبکسلها آسیب برساند. در چنین وضعیتی، هزینه تعویض فلکه، سیمبکسل، اجرت تعمیر و توقف آسانسور از اختلاف قیمت اولیه بیشتر خواهد بود.
• مدل، نوع و توان موتور
• قطر، ضخامت و وزن فلکه
• تعداد و نوع شیارهای فلکه
• قطر سیمبکسل مورد استفاده
• نوع و کیفیت آلیاژ
• کیفیت ریختهگری و سلامت قطعه
• دقت ماشینکاری شیارها
• نیاز به ساخت سفارشی
• انجام بالانس و کنترل ابعادی
• وارداتی یا تولید داخل بودن فلکه
• قیمت روز مواد اولیه و نرخ ارز
برای دریافت قیمت دقیق، لازم است اطلاعات کامل موتور و فلکه ارائه شود. اعلام قیمت فقط براساس نام آکیش میتواند گمراهکننده باشد؛ زیرا این شرکت موتورهایی با ظرفیتها و فلکههای مختلف تولید میکند.
فلکه ضدسایش به قطعهای گفته میشود که آلیاژ و ساختار آن برای تحمل فشار و اصطکاک مداوم سیمبکسل مناسب باشد. شیارهای چنین فلکهای در شرایط استاندارد دیرتر عمیق میشوند و مقاومت بیشتری در برابر تغییر فرم دارند.
ضدسایش بودن به معنی عمر نامحدود فلکه نیست. حتی یک فلکه باکیفیت نیز در اثر کارکرد طولانی، تردد زیاد، اضافهبار یا تنظیم نبودن سیمبکسلها فرسوده میشود. آلیاژ مناسب میتواند سرعت سایش را کاهش دهد، اما نگهداری اصولی همچنان ضرورت دارد.
فلکه ضدسایش نباید فقط سخت باشد. اگر فلکه بیش از اندازه نرم باشد، سیمبکسل شیار آن را سریع گود میکند. اگر سختی بیش از اندازه بالا باشد، احتمال افزایش سایش و شکست رشتههای سیمبکسل وجود دارد. کیفیت واقعی زمانی به دست میآید که میان سختی فلکه، مقاومت سایشی و سلامت سیمبکسل تعادل برقرار باشد.
در تولید بسیاری از فلکههای کششی از چدن مهندسیشده با ترکیب و سختی کنترلشده استفاده میشود. چدن خاکستری به دلیل قابلیت مناسب در ریختهگری و ماشینکاری، جذب نسبی لرزش و رفتار مطلوب در تماس با سیمبکسل، یکی از مواد رایج در تولید فلکه است.
در برخی طراحیها ممکن است براساس نقشه سازنده و مقدار بار از چدن داکتیل یا آلیاژهای دیگر استفاده شود. چدن داکتیل استحکام و مقاومت ضربهای بیشتری دارد؛ اما استفاده از آن برای هر مدل فلکه مناسب نیست. انتخاب آلیاژ باید بر مبنای طراحی موتور، قطر فلکه، ظرفیت آسانسور و مشخصات سیمبکسل انجام شود.
تنها نام چدن یا عبارت «ضدسایش» کیفیت فلکه را تضمین نمیکند. ترکیب شیمیایی، کیفیت مواد اولیه، دمای ذوب، روش ریختهگری و سرعت سردشدن، همگی در ساختار نهایی قطعه مؤثر هستند.
وجود تخلخل، حفره، ناخالصی یا ترک داخلی میتواند مقاومت فلکه را کاهش دهد. فلکه ممکن است در ظاهر سالم باشد، اما وجود نقص داخلی پس از مدتی باعث ترکخوردگی یا لبپریدگی شود. به همین دلیل، کنترل کیفیت قطعه خام قبل از ماشینکاری اهمیت زیادی دارد.
پس از ریختهگری، شیارها باید با دستگاه دقیق ماشینکاری شوند. عرض، عمق و زاویه تمام شیارها باید یکنواخت باشد تا سیمبکسلها سهم برابری از بار را تحمل کنند. در پایان، کنترل هممحوری و بالانس فلکه برای جلوگیری از لرزش ضروری است.
آلیاژ نامناسب یا ریختهگری ضعیف
استفاده از مواد اولیه نامرغوب، سختی ناکافی یا وجود تخلخل میتواند باعث سایش سریع، شکستگی یا لبپریدگی فلکه شود.
سیمبکسل باید بهدرستی درون شیار قرار بگیرد. شیار کوچک فشار زیادی به سیمبکسل وارد میکند و شیار بزرگ نیز سطح تماس و کشش مناسب را کاهش میدهد.
H3: کشش نامساوی سیمبکسلها
اگر یکی از سیمبکسلها سفتتر از بقیه باشد، فشار بیشتری روی شیار مربوط به آن وارد میشود. در نتیجه، بعضی شیارها زودتر از شیارهای دیگر عمیق خواهند شد.
سیمبکسل دارای زنگزدگی، خشکی یا رشتههای شکسته میتواند مانند وسیلهای ساینده عمل کند و سطح شیار را از بین ببرد.
ریختن روغن یا گریس روی شیار باعث کاهش اصطکاک و افزایش احتمال لغزش میشود. گردوغبار نیز به سطح چرب میچسبد و مادهای ساینده ایجاد میکند.
حمل بار بیش از ظرفیت، تعداد زیاد حرکت در روز و توقفهای ضربهای فشار بیشتری به فلکه و سیمبکسل وارد میکنند.
ناهمراستایی فلکه، لقی محور، تابداشتگی یا بالانس نبودن قطعه باعث لرزش، سایش یکطرفه و آسیب به بلبرینگها میشود.
تراش مجدد شیارها بدون توجه به قطر مؤثر و فرم استاندارد میتواند کشش سیستم را مختل کند و ایمنی آسانسور را کاهش دهد.
• لرزش کابین هنگام آغاز حرکت
• ایجاد ضربه در زمان توقف
• شنیده شدن صدای ساییدگی یا تقتق
• لغزش سیمبکسل روی فلکه
• عمیق یا پهن شدن شیارها
• متفاوت بودن عمق شیارهای مجاور
• سایش سریع سیمبکسلها
• ترک یا شکستگی لبه فلکه
• لرزش قابلمشاهده فلکه هنگام چرخش
• وجود گرد سیاه یا ذرات فلزی در موتورخانه
مشاهده این نشانهها به معنای نیاز به بررسی تخصصی است. ادامه استفاده از فلکه معیوب میتواند به سیمبکسل، بلبرینگ، محور و دیگر قطعات موتور آسیب بزند.
H2: راههای پیشگیری از خرابی فلکه آکیش
مهمترین روش پیشگیری، خرید فلکه کاملاً متناسب با مدل موتور است. قطر فلکه، شیارها و محل اتصال باید براساس نقشه معتبر یا اندازهگیری دقیق نمونه تعیین شوند.
کشش سیمبکسلها باید بعد از نصب و در سرویسهای دورهای کنترل شود. تمام سیمبکسلها باید سهم تقریباً یکسانی از بار را تحمل کنند. اختلاف کشش یکی از مهمترین عوامل سایش نامنظم است.
وضعیت شیارها باید از نظر عمق، ترک، تغییر شکل و آلودگی بررسی شود. برای تشخیص میزان سایش میتوان از شابلون و ابزار اندازهگیری مناسب استفاده کرد.
هنگام تعویض سیمبکسل بهتر است تمام رشتههای مجموعه بهصورت همزمان و با مشخصات یکسان تعویض شوند. استفاده ترکیبی از سیمبکسل نو و فرسوده، تقسیم بار را برهم میزند.
جلوگیری از اضافهبار، کنترل عملکرد ترمز، بررسی بلبرینگها و اصلاح سریع لرزش یا صدای غیرعادی نیز عمر فلکه را افزایش میدهد. روغنکاری مستقیم شیار نباید بهعنوان روشی برای رفع صدا استفاده شود.
برند فلکه معمولاً براساس سازنده و مدل موتور کششی شناخته میشود. تعدادی از برندهای رایج عبارتاند از:
• آکیش (AKIŞ)
• مونتاناری (Montanari)
• سیکور (SICOR)
• ایتالگیرز (ITALGEARS)
• آلبرتو ساسی (Alberto Sassi)
• شیندلر (Schindler)
• فیا (FIA)
• جم (GEM)
• الکمپ (Elecomp)
• زیلابگ (Ziehl-Abegg)
• نوا MGT
• بهران
فلکههای این برندها قابلجایگزینی مستقیم با یکدیگر نیستند. حتی مدلهای مختلف یک برند نیز میتوانند قطر، تعداد شیار و اتصال متفاوتی داشته باشند.
آسانسور کاشانی در زمینه تأمین و تولید انواع فلکه موتور آسانسور، از جمله فلکه مناسب موتور آکیش فعالیت میکند. امکان ساخت فلکه براساس نمونه، نقشه یا اندازههای دقیق برای مدلهای مختلف وجود دارد.
در تولید فلکه ضدسایش باید آلیاژ مناسب انتخاب شود و عملیات ریختهگری، ماشینکاری شیارها، کنترل ابعاد و بالانس با دقت انجام گیرد. رعایت این موارد میتواند عمر فلکه را افزایش داده و سایش سیمبکسل را کاهش دهد.
برای استعلام قیمت و ثبت سفارش، بهتر است تصویر پلاک موتور، عکس کامل فلکه، قطر بیرونی، تعداد شیار، قطر سیمبکسل و اندازه محل نصب را برای آسانسور کاشانی ارسال کنید. بررسی مشخصات قبل از تولید، احتمال سفارش قطعه اشتباه و تحمیل هزینههای اضافی را کاهش میدهد.
فلکه موتور آسانسور آکیش نقش مهمی در انتقال نیرو و حرکت ایمن کابین دارد. قیمت این قطعه براساس مدل موتور، ابعاد، وزن، تعداد شیار، جنس آلیاژ و کیفیت ماشینکاری تعیین میشود.
فلکه ضدسایش استاندارد باید از آلیاژ مهندسیشده با سختی کنترلشده تولید شود. ریختهگری سالم، ماشینکاری دقیق، یکنواختی شیارها و بالانس صحیح نیز در دوام قطعه اهمیت دارند.
تنظیم کشش سیمبکسلها، جلوگیری از اضافهبار، بازدید دورهای شیارها و خرید فلکه متناسب با مدل موتور از مهمترین راههای پیشگیری از خرابی هستند. تهیه فلکه آکیش از آسانسور کاشانی و ارائه اطلاعات کامل پیش از سفارش میتواند احتمال خرید اشتباه و هزینههای تعمیرات بعدی را کاهش دهد.